Dit tutorialtje is een letterlijke vertaling van mijn Engelse tutorialtje. Ik had eerst een andere Nederlandse versie, maar was daar niet zo tevreden over. De oplossing in dit tutorialtje is makkelijker voor beginners om te leren.
Ik heb dit tutorialtje geschreven naar aanleiding van klachten van mensen die de kubus op wilden lossen, maar niet zo heel veel willen lezen over hoe en waarom de bewegingen werken. Deze oplossing vergt niet zoveel leeswerk. Kijk bij elke stap wat het doel is, en welke algoritmes er gebruikt worden om dat doel te bereiken. Soms moet je een algoritme meerdere keren uitvoeren om het doel te bereiken. In speedcuben zijn patronen erg belangrijk. Het is belangrijk dat je goed kijkt naar de patronen op de applets, en deze te vergelijken met het patroon op jouw kubus. De kleuren die op de applets worden gebruikt zijn vrij willekeurig, dus de kleuren hoeven niet per se precies hetzelfde te zijn: Het patroon moet hetzelfde zijn!
Als je vast komt te lopen bij een van de 7 stappen, kun je klikken op 'show' om wat extra tips en informatie over het oplossen van die stap te laten zien. De algoritmes zijn geen magische trucjes die automatisch het werk voor je doen! Speel de applets een paar keer af om te zien wat de bewegingen voor effect hebben, en hoe je dat kan gebruiken om de stap te voltooien. Kijk pas naar de extra tips als het dan nog niet lukt.
Notatie
Voor...
Beweging
...Na
U
D
F
B
L
R
De notatie maakt wel gebruik van Engelse letters. Ik heb dit zo gehouden omdat bijna elke website van deze standaard notatie gebruik maakt. Er zijn 6 vlakken: Upper (U), Down (D), Left (L), Right (R), Front (F) and Back (B). In het Nederlands staat dit respectievelijk voor de bovenkant (U), onderkant (D), Linker kant (L), Rechter kant (R), Voorkant (F), Achterkant (B).
Met U wordt een kwartslag met de klok mee van de bovenkant bedoeld. Een kwartslag tegen de klok in van dezelfde bovenkant wordt met U' genoteerd. U2 betekent een draai twee kwartslagen, dus 180 graden. Dezelfde notatie geldt voor alle 6 vlakken. Deze letters worden ook gebruikt om te verwijzen naar bepaalde blokjes. De ULF hoek is de hoek die 1 sticker in het U vlak heeft, 1 sticker in het L vlak, en 1 sticker in het F vlak.
Het kost een tijdje om aan deze notatie gewend te raken, maar als je er eenmaal aan gewend bent is het een heel bruikbare notatie om op internet over de kubus te communiceren.
Het is belangrijk om in te zien dat met B een kwartslag met de klok mee van de achterkant wordt beldoeld. Dit betekent dus: Met de klok mee, voor iemand die naar dat vlak kijkt. Voor de persoon die de kubus vast houdt ziet het er in feite uit als een beweging tegen de klok in. Het kan enige tijd kosten voordat je hieraan gewend bent.
De notatie die hier wordt gebruikt is de meest gebruikte notatie die door speedcubers wordt gebruikt. De standaard notatie maakt wel gebruik van nog meer symbolen, maar voor dit beginners tutorial heb je aan deze informatie wel genoeg. (Alleen bij de 6de stap wordt een nieuw symbool geïntroduceerd). Als je meer wilt weten over notatie, raadpleeg dan de notatie pagina (Engels).
Stap 1: Een wit plusje aan de onderkant maken.
Doel
Algoritmes en hints
Deze stap moet je op je intuitie doen. Het is zeker niet makkelijk, en het kost wat oefening om die onder de knie te krijgen. De centers (de middelste blokjes van elk vlak) kunnen niet bewegen ten opzichte van elkaar. De 4 witte 'edges' hebben ook nog een andere gekleurde sticker. Deze moeten allemaal naast het juiste center komen! Ze moeten dus in de correcte positie ten opzichte van elkaar komen, en niet alleen ten opzichte van het witte center!
Als je dit voor het eerst probeert valt het niet mee om dit te bereiken. Ik hoop dat je er met de volgende tips wel uitkomt:
De centers kunnen niet bewegen ten opzichte van elkaar. Ze zitten altijd in dezelfde positie ten opzichte van elkaar. Dit betekent dat als het witte center onder zit, dat het gele center boven zit. Wit en geel zijn daarom 'tegengestelde' kleuren (opposite colours).
De wit-rode edge moet komen te zitten tussen het witte en het rode center!
Om de eerste edge op te lossen, kies een edge uit met een witte sticker. Probeer eerst de witte sticker naast het witte center te krijgen. Draai dan aan het witte vlak (zodat het witte center om zijn as draait), todat de edge op de goede plaats zit.
Voor de andere edge blokjes, zoek een andere edge met een witte sticker. Stel dat je het wit-rode edge blokje vind. Probeer dan de rode sticker naast het rode center te krijgen. Draai daarna aan het rode vlak (zodat het rode center om zijn as draait), todat de edge op de goede plaats zit (dus zowel naast het witte als het rode center).
Soms moet je tijdelijk een edge die je al had opgelost van zijn plaats halen en later weer terug zetten om het kruis af te maken.
Hieronder vind je een aantal voorbeelden. Speel ze vaak af, en kijk wat er gebeurt. Soms zul je op je kubus hetzelfde 'probleem' tegenkomen, maar dan in spiegelbeeld. Je kunt in zo'n geval wel dezelfde logica gebruiken om het 'probleem' op te lossen. (Soms moet je nog een keer op [hide] en [show] klikken om de applets zichtbaar te maken).
In deze stap los je de hoeken van de onderste laag (de onderste 'verdieping') op.
Elke algoritme brengt een hoekblokje van de U laag in de D laag, en andersom.
Alle vier blokjes met een witte sticker hebben een unieke positie waar ze uiteindelijk terecht moeten komen. Bijvoorbeeld: Als je de wit-rood-groene hoek oplost, moet niet alleen wit in het witte vlak komen. Rood moet ook in het rode vlak komen, en groen moet ook in het groene vlak komen.
Zoek in de U laag een hoek met een witte sticker, en draai de U laag net zo lang totdat het hoekblokje boven de positie komt waar hij moet komen. Gebruik dan 1 van de 3 algorithmes om het blokje in de D laag te brengen (afhankelijk van waar de witte sticker zit, kies je voor het eerste, tweede of derde trucje).
Als er geen hoekje met een witte sticker in de U laag zit, kun je één van deze algoritmes gebruiken om een 'dummy' hoekje naar de D laag te brengen, om een blokje met een witte sticker 'op te graven'.
Stap 3: Het oplossen van de edges van de middelste laag
Elk algoritme brengt een edge-blokje van de U laag naar de middelste laag (de 'tweede verdieping'), en andersom.
Er zijn 4 edge-blokjes die is de middelste laag thuishoren. Ze hebben allemaal een uniek positie waar zij moeten eindigen. In het linker applet bijvoorbeeld; het rood-groene edge-blokje hoort thuis tussen de rode en groene centers. Het oranje-groene edge blokje hoort thuis tussen de oranje en groene centers.
Zoek in de U laag een edge-blokje dat thuis hoort in de middelste laag. Stel dat je het oranje-blauwe edge-blokje vindt. Draai de U laag totdat het blokje naast het oranje of blauwe center zit. Dat wil zeggen, als het blauwe stickertje zich op het U vlak bevindt, draai dan de oranje sticker naast het oranje center. Maar als het oranje stickertje zich op het U vlak bevindt, draai dan de blauwe sticker naast het blauwe center. Houdt nu de kubus zo vast, zodat de witte kant onder blijft, en de edge die je gaat oplossen in de UR positie komt (dus Rechts-Boven). Als de edge nu naar voren moet, heb je het linker applet nodig. Als de edge naar achteren moet, heb je het tweede applet nodig.
Als er geen edge-blokje uit de middelste laag in de U laag zit, kun je één van deze algoritmes gebruiken om een 'dummy' edge-blokje naar de middelste laag te brengen, om een blokje die wél in de middelste laag thuis hoort 'op te graven'.
Stap 4: Orienteren van de edges in de bovenste laag
Het eerste algoritme flipt twee edges die tegenover elkaar zitten. (De FU en BU edges). Het tweede algoritme flipt twee edges die naast elkaar zitten (de FU en RU edges). Kijk alleen naar de orientatie van de edges tijdens deze stap. Je kunt de posities negeren.
Tel eerst het aantal edge-blokjes in de U laag die geflipt moeten worden. Dit kunnen er 0, 2 of 4 zijn. In deze context is een edge geflipt als de gele sticker niet direct naast het gele center zit.
Bij 0 geflipte edges kun je meteen doorgaan met stap 5.
Bij 2 geflipte edges die tegenover elkaar zitten, draai de U laag totdat deze edges in de FU en BU posities zitten (Voor-Boven en Achter-Boven). Gebruik dan het eerste algoritme.
Bij 2 geflipte edges die naast elkaar zitten, draai de U laag totdat deze edges in de FU en RU posities zitten (Voor-Boven en Rechts-Boven). Gebruik dan het tweede algoritme.
Bij 4 geflipte edges, gebruik het eerste algoritme om twee edges te flippen. Doe daarna U2, en gebruik het tweede algoritme om de andere twee edges te flippen.
Als er 1 of 3 edges geflipt zijn, terwijl de eerste twee lagen zijn opgelost, is het onmogelijk om de kubus op te lossen zonder hem uit elkaar te halen. Op deze webpagina vind je instructies over hoe je dat kan doen. Doe dit voorzichtig, en op eigen risico!
Stap 5: Orienteren van de hoeken in de bovenste laag
Voor deze stap heb je twee algoritmes nodig, die ik hier [1] en [2] heb genoemd. Het eerste algoritme draait drie hoek-blokjes met de klok mee. Het tweede algoritme draait drie hoek-blokjes tegen de klok in. Als er 2 of 4 hoekblokjes georienteerd (= gedraaid) moeten worden, gebruik dan één van deze algoritmes om te eindigen met 1 'goed' en 3 'slecht' gedraaide hoeken. Daarna kun je nogmaals één van deze algoritmes gebruiken om deze stap te voltooien. Kijk alleen naar de orientatie van de hoek-blokjes, en niet naar de positie (kijk dus alleen naar de gele stickers).
Als je één van de patronen tegenkomt met 2 of 4 gedraaide hoeken, is het niet altijd even makkelijk om deze stap in twee keer te voltooien. Er zijn 5 patronen die je kunt tegenkomen. Je ziet ze afgebeeld in de diagrammen hieronder. In de applets, kijk niet naar alle kleuren; het belangrijkste zijn de gele stickers. Alle algoritmes bij deze patronen beginnen met [1]. Daarna heb je één van de twee patronen, zoals in de twee applets hierboven. Als je deze patronen kent, is het dus voldoende om deze 5 patronen te leren, en te weten vanaf welke hoek je algoritme [1] moet doen.
Tip om [1] en [2] uit je hoofd te leren: Deze algoritmes brengen twee blokjes (een hoek en een edge) in de U laag met de eerste drie bewegingen. Daarna volgt één beweging om dit 'paartje' te verplaatsen, en nogmaals drie bewegingen om het 'paartje' weer op te lossen. Als je het algoritme ziet als een manier om de eerste twee lagen op te breken, en dan weer op te lossen is het makkelijker te onthouden.
Als geen van de 7 patronen matchen met de patronen in de applets en diagrammen, terwijl de eerste twee lagen zijn opgelost, is het onmogelijk om de kubus op te lossen zonder hem uit elkaar te halen. Op deze webpagina vind je instructies over hoe je dat kan doen. Doe dit voorzichtig, en op eigen risico!
Stap 6: Oplossen van de hoeken in de bovenste laag
Probeer eerst zoveel mogelijk hoeken op de goede plaats te krijgen door aan de U laag te draaien. Het algoritme verwisselt de ULF en ULB hoeken. Soms moet je dit algoritme meerdere keren gebruiken om alle 4 de hoeken op te lossen.
Let op: de beweging x betekent een rotatie van de hele kubus. Speel het applet een paar keer af om te zien wat er bedoeld wordt. (Als het applet niet werkt: de beweging x betekent dat je de hele kubus moet draaien, zodat de voorkant boven komt).
Zoek twee hoeken in de U laag die twee stickers (niet geel) aan dezelfde kant hebben, zoals bijvoorbeeld de twee hoeken met de groene stickers in het applet. Probeer deze hoeken op de goede plaats te zetten door aan de U laag te draaien. Kijk dan of de twee andere hoeken opgelost zijn. Zo niet, dan kun je ze verwisselen met behulp van het algoritme.
In het applet bijvoorbeeld, moeten de twee hoeken met de blauwe stickers worden verwisseld. We kunnen we wel oplossen door aan de U laag te draaien, maar we kunnen ze niet allebei tegelijk oplossen, door alleen maar aan de U laag te draaien.
Voor het geval dat je de beweging x nog niet snapt:
Deze twee algoritmes verwisselen drie edges met elkaar. Gebruik ze verstandig. In principe heb je aan 1 van de 2 algoritmes genoeg, maar het is handig om ze allebei te kennen. Bovendien, de twee algoritmes zijn spiegelbeelden van elkaar, dus als je de ene kent, ken je de andere eigenlijk ook.
Tel eerst het aantal edges in de bovenste laag die nog niet op de goede plaats zitten.
Als er 0 edges op de goede plaats zitten, gebruik dan één van deze algoritmes. Het maakt niet uit vanaf welke kant je dat doet. Je houdt dan een 3-cykel van edges over, die je met één van de twee algoritmes hierboven kan oplossen.
Als er 1 edge op de goede plaats zit, heb je een 3-cykel. Roteer de hele kubis, zodat de opgeloste kant aan de achterkant zit. Kijk dan of je de drie overige blokjes met de klok mee, of tegen de klok in moet verplaatsen. In het eerste geval gebruik je het eerste algoritme. In het tweede geval gebruik je het tweede algoritme.
Als er twee edges met elkaar verwisseld moeten worden, terwijl de eerste twee lagen en de hoeken van de bovenste laag zijn opgelost, is het onmogelijk om de kubus op te lossen zonder hem uit elkaar te halen. Op deze webpagina vind je instructies over hoe je dat kan doen. Doe dit voorzichtig, en op eigen risico!
Twee voorbeelden op video
Hieronder vind je twee voorbeelden op video, waar ik de kubus oplos met behulp van deze methode. Ik los extra langzaam op, en wijs telkens naar het blokje dat ik oplos voordat ik het oplos.
En... Wat vond je ervan?
Als je dit tutorial gebruikt hebt, laat dan een berichtje achter, om mij te vertellen wat je ervan vond. Commentaar van gebruikers leidt niet zelden tot aanpassingen. Help mij om de kwaliteit van deze tutorials hoog te houden!
